Scholen en docententeams willen een open, onafhankelijk en actueel overzicht van leermiddelen, zodat zij keuzes kunnen maken die passen bij hun onderwijsvisie en onderwijspraktijk. In de praktijk is informatie over leermiddelen nu vaak versnipperd, moeilijk vergelijkbaar of maar beperkt beschikbaar.
Daarom werkt SIVON samen met schoolbesturen aan de Open Keuzecatalogus Leermiddelen: een landelijke voorziening die scholen helpt om leermiddelen sneller te vinden, beter te vergelijken en bewuster te kiezen.
De eerste versie van de Open Keuzecatalogus wordt ontwikkeld voor het voortgezet onderwijs. Deze versie is beschikbaar vanaf oktober 2026. De periode waarin op scholen het keuzeproces voor vak- en leermiddelen op gang komt. Het primair onderwijs volgt in een latere fase.
De ontwikkeling van de Open Keuzecatalogus wordt mogelijk gemaakt met ondersteuning van het ministerie van OCW. Daarnaast dragen deelnemende schoolbesturen bij, omdat zij het belangrijk vinden dat er een duurzame, onafhankelijke voorziening komt die ook op langere termijn goed beheerd, onderhouden en doorontwikkeld kan worden.
Ben je aanbieder van leermiddelen en wil je weten hoe je als organisatie de catalogusinformatie van leermiddelen kunt aanleveren, lees dan verder op de pagina Catalogusinformatie aanleveren aan de Open Keuzecatalogus.
Waarom deze catalogus?
Met de Open Keuzecatalogus krijgen scholen één centrale plek waar informatie over leermiddelen samenkomt. Dat helpt om:
- sneller relevante leermiddelen te vinden;
- open leermateriaal, leermiddelen van verschillende leermiddelenmakers en digitaal materiaal beter naast elkaar te zien;
- leermiddelen op vaste kenmerken te vergelijken;
- keuzes beter te onderbouwen binnen vaksecties en schoolteams;
- meer grip te krijgen op kwaliteit, kosten en afhankelijkheden.
De catalogus is geen bestelplatform, maar een hulpmiddel om scholen te ondersteunen bij een zorgvuldige en goed geïnformeerde keuze.
Wat is straks zichtbaar in de catalogus?
In de Open Keuzecatalogus komt informatie samen over onder meer:
- leermiddelen en lesmaterialen van verschillende leermiddelenmakers;
- open leermateriaal;
- aanvullend digitaal materiaal;
- basisinformatie zoals aanbieder, doelgroep, prijs en licentie;
- inhoudelijke kenmerken die scholen helpen bij het keuzeproces;
- informatie over thema’s zoals toegankelijkheid, privacy, differentiatie en inzet in de onderwijspraktijk;
- ervaringen en inzichten die scholen helpen om beter te vergelijken.
Zo ontstaat stap voor stap een breder en bruikbaarder overzicht van het leermiddelenaanbod.
Wat levert dit op voor scholen?
Voor alle scholen
De open keuzecatalogus krijgt een publiek toegankelijk basisdeel. Daarmee krijgen scholen een onafhankelijk overzicht van leermiddelen en ondersteuning bij het oriënteren, zoeken en vergelijken.
Dat betekent concreet:
- één plek voor overzicht van open en gesloten leermiddelen;
- minder zoekwerk in verschillende systemen en documenten;
- beter zicht op alternatieven;
- een eerlijker en transparanter vergelijkingsproces.
Voor deelnemende schoolbesturen
Schoolbesturen die deelnemen via SIVON krijgen daarnaast toegang tot extra mogelijkheden en invloed op de verdere ontwikkeling van de voorziening. Hun betrokkenheid is ook belangrijk om het beheer, onderhoud en de doorontwikkeling van de catalogus duurzaam te organiseren.
Voor deelnemende schoolbesturen gaat het bijvoorbeeld om:
- meedenken over prioriteiten in doorontwikkeling;
- invloed via de governance;
- aanvullende ondersteuning van het keuzeproces;
- verdere uitbouw van functionaliteiten voor deelnemende besturen.
De precieze invulling daarvan wordt gefaseerd opgebouwd en samen met deelnemende besturen verder ontwikkeld.
Visie Keuze Module
Naast de Open Keuzecatalogus Leermiddelen wordt gewerkt aan de Visie Keuze Module. Deze module helpt vaksecties en docententeams om eerst scherp te krijgen wat zij belangrijk vinden bij de keuze voor leermiddelen.
In de praktijk begint een goede leermiddelenkeuze namelijk niet alleen met zoeken in het aanbod, maar met de vraag: wat past bij onze onderwijsvisie, onze leerlingen en onze manier van werken? De Visie Keuze Module ondersteunt teams om hierover gestructureerd het gesprek te voeren.
De module helpt teams bijvoorbeeld om:
- de sterke en minder sterke punten van het huidige leermiddel in kaart te brengen;
- hun visie en wensen te formuleren aan de hand van twaalf onderwijskundige en maatschappelijke thema’s;
- prioriteiten te stellen: wat is voor deze sectie echt belangrijk?;
- keuzes beter te onderbouwen richting schoolleiding, bestuur en collega’s;
- gerichter te zoeken en te vergelijken in de Open Keuzecatalogus.
De twaalf thema’s gaan onder andere over leerdoelen, differentiatie, toetsing, toegankelijkheid, technologie, actualiteit, dataveiligheid, transparantie en duurzaamheid. Door deze thema’s te gebruiken ontstaat een gezamenlijke taal om leermiddelen niet alleen op prijs of bekendheid te vergelijken, maar vooral op inhoudelijke aansluiting bij het onderwijs.
De Visie Keuze Module is bedoeld als ondersteuning voor het keuzeproces. De module maakt geen keuze namens de school of vaksectie. Het team houdt zelf de regie en bepaalt uiteindelijk welk leermiddel het beste past bij de eigen onderwijspraktijk.
De Visie Keuze Module komt beschikbaar voor schoolbesturen die deelnemen aan de Open Keuzecatalogus Leermiddelen. De ervaringen van deze deelnemende besturen worden gebruikt om de module verder te verbeteren en beter te laten aansluiten op de praktijk van scholen.
Lees meer over de stand van zaken en tijdsplanning en waarom SIVON dit doet
Meer weten of hierover in gesprek?
De Open Keuzecatalogus ontwikkelen we samen met scholen. Daarom gaan we graag in gesprek met schoolbesturen, schoolleiders en vaksecties.
Wil je meer weten over de stand van zaken, over wat deelname kan betekenen voor jouw bestuur, of over hoe deze voorziening kan aansluiten op jouw keuzeproces? Dan komen we graag langs voor een toelichting, een presentatie of een gesprek op locatie. Ook kunnen we een afspraak inplannen om mee te denken over wat deze ontwikkeling voor jouw school of bestuur kan betekenen. Stuur hiervoor een mail naar openkeuzecatalogus@sivon.nl
Ook via de kanalen van SIVON houden we scholen en schoolbesturen op de hoogte van de voortgang van de Open Keuzecatalogus Leermiddelen.