Op het Keizer Karel College (KKC) in Amstelveen geven meer dan 300 docenten les aan ruim 1900 leerlingen. De school biedt havo en vwo en heeft te maken met een diverse groep leerlingen en ouders. In deze omgeving is overzicht en duidelijkheid in de digitale leeromgeving belangrijk. KKC zocht naar een digitale leeromgeving dat het onderwijs binnen de school ondersteunt. Een centrale plek voor o.a. het delen van lesmateriaal, inleveren van opdrachten, communicatie, roosters en cijfers.
Dit vond het KKC in de elektronische leeromgeving (ELO) Moodle. Sinds een aantal jaar is dit hun digitale open source platform, voor zowel leerlingen als docenten.
SIVON ging langs bij Arend Smit, voorzitter college van bestuur, en Robin Mobron, decaan en ict-coördinator, om te horen hoe zij met Moodle werken en waarom zij voor Moodle hebben gekozen.
De start
Een aantal jaar geleden werkten verschillende vaksecties nog met verschillende systemen. De sectie Duits gebruikte al Moodle. Zij gingen hiermee aan de slag om hun lessen te ondersteunen en dat werkte goed.
“Op een gegeven moment gebruikten we te veel verschillende systemen: we wilden meer overzicht en duidelijkheid voor onze leerlingen,” vertelt Robin. “Dan moet je keuzes maken. En toen bleek: in Moodle zit eigenlijk het meeste van wat we nodig hebben.”
Moodle bood de meeste functionaliteiten en de mogelijkheid om het platform aan te passen aan het onderwijs: dat gaf de doorslag. Geen losse oplossingen in verschillende systemen, maar één plek waar docenten hun onderwijs kunnen organiseren.
Onderwijs als vertrekpunt
De inhoud van het onderwijs stond voor het KKC voorop bij het selecteren van een ELO. Het ging om wat het onderwijs nodig heeft bij het geven van goed onderwijs. Docenten zochten meer dan een plek om bestanden te delen. Moodle maakt het mogelijk om onderwijs actief vorm te geven:
- Leerlingen kunnen elkaar feedback geven (peer review).
- Leerlingen kunnen hun vakken en opdrachten inzien.
- Leerlingen kunnen zich inschrijven, bijvoorbeeld voor een studiereis.
- Docenten bouwen samenwerkopdrachten voor leerlingen waarin ze live kunnen meekijken.
- Het huiswerk kan worden klaargezet.
- Keuzevrijheid om plug-ins te installeren. Zo kun je blijven bouwen aan een goedwerkende en op het onderwijs afgestemde ELO.
Het platform ondersteunt het leerproces en is afgestemd op de visie van de school.
Stap voor stap werken met Moodle
De invoering ging niet in één keer, dit is met de jaren geleidelijk uitgebouwd. Een klein Moodle-team van drie docenten heeft tijd gekregen om het platform te ontwikkelen, te testen en collega’s te begeleiden. Ze geven trainingen, maken e-learningmodules en werken met challenges en badges om collega’s mee te krijgen.
“Soms werkt een functionaliteit niet meteen volledig. vertelt Robin. “Dan moet je geduld vragen.” Dat vraagt ook iets van de organisatie. Alleen systemen uitzetten is niet genoeg. Daar horen duidelijke afspraken met docenten bij. “Daarvoor heb je de leidinggevenden nodig en een aanspreekcultuur. Anders blijf je achter de feiten aanlopen.”
De overstap naar Moodle bleek het waard: inmiddels werken veel collega’s er dagelijks mee en ervaren ze rust en overzicht.
Een open source oplossing als elektronische leeromgeving
Open source was geen startpunt, maar past wel bij de keuzes van de school. “Je wilt weten waar je data naartoe gaat,” geeft Arend aan. “En betrouwbaarheid speelt een grote rol: je wilt niet elke vijf jaar opnieuw moeten beginnen. Daarom keken we ook naar wie en wat er achter het platform zit. Moodle bestaat al jaren en beschikt over een diverse community die continu doorontwikkelt.”
Open source biedt het KKC een aantal belangrijke voorwaarden:
- Inzicht en controle over data.
- Geen afhankelijkheid van de koers van één leverancier.
- Continuïteit, zowel voor leerlingen als docenten: je kunt het platform zelf (laten) ontwikkelen.
- Flexibiliteit om aan te passen wat nodig is. Robin illustreert: “Ik mis iets: dan kan ik het (laten) bouwen. Dat is het mooie van open source.”
Tegelijkertijd maakt het KKC bewuste keuzes:
- Technisch beheer ligt bij een externe partij (om kennis te borgen).
- Plug-ins worden gekozen op kwaliteit.
Tips van het Keizer Karel College
We vroegen Arend en Robin wat andere schoolbesturen wellicht kunnen meenemen uit hun aanpak met Moodle.
“Wij startten met Moodle omdat het onderwijskundig het beste bij ons paste. Het is erg mooi meegenomen dat we hierdoor nu ook veel regie hebben op de inrichting van onze ELO en precies weten waar onze data naartoe gaat. Wat betreft het invoeren van een nieuw systeem: Accepteer dat het niet meteen perfect is. Het bouwen vraagt geduld en ruimte om te leren.”
Blijven ontwikkelen
De ontwikkelingen gaan snel. Thema’s als informatiebeveiliging, privacy en AI vragen om nieuwe keuzes. Voor het Keizer Karel College blijft de lijn helder: het onderwijs bepaalt en de technologie volgt. Moodle is daarin geen doel op zich, maar een logisch gevolg van keuzes die in de praktijk zijn gemaakt.
Die beweging ziet SIVON breder. Steeds meer scholen zoeken naar regie op hun digitale omgeving. Open source kan daarbij helpen.
SIVON ondersteunt scholen hierin via het Open Source Program Office (OSPO). We brengen in kaart welke open source-oplossingen er zijn, helpen scholen bij het maken van keuzes en organiseren kennisdeling tussen scholen en leveranciers.
Meer weten of ervaringen uitwisselen? Sluit je aan bij het Netwerk Open source: digitale onafhankelijkheid of neem contact op via opensource@sivon.nl.